Beste bezoeker              

Welkom op de website van de Stichting "Eregraf & Monument Oranje Vrijbuiters". Voor bijzonderheden omtrent deze stichting en waar de stichting zich voor inzet, verwijzen wij u naar de pagina's "De Stichting" en "Geschiedenis".  Dienen zich wetenswaardigheden aan betreffende het eregraf en het monument van de Oranje Vrijbuiters, alsook bijzonderheden over de Oranje Vrijbuiters als verzetsgroep, dan laten wij u dat middels deze site weten. Vanaf deze plaats is het van belang te weten, dat 18 leden van deze verzetsgroep op 29 februari 1944 op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd werden. Na de bevrijding werden zij opgegraven , geïdentificeerd en aanvankelijk ongekist neegelegd in een massagraf op de Algemene Begraafplaats in Den Haag. Na het vrijgeven van de stoffelijke resten aan de nabestaanden, vond op initiatief van enkele nabestaanden op 1 maart 1946 de herbegrafenis plaats op de 3e Algemene Begraafplaats "Tolsteeg" in Utrecht. Op 10 mei 1947 werd te hunner ere aldaar een monument onthuld.   
(Bron artikel over opgravingen: Tijdschrift De Spiegel, waarschijnlijk 1948. Bron 'vrijgeven stoffelijke resten': archief fam. Van Koetsveld)

De website wordt door de Stichting geheel in eigen beheer en voor eigen rekening onderhouden. Het heeft geen gastenboek, maar reacties worden graag ontvangen op ons contactadres op pagina "Contact/Donateur"

N B !   Aanklikken van de onderstreepte grijs gekleurde zinsdelen geeft aanvullende informatie.
 

Bijzonderheid 1: De website van de Stichting "Eregraf en Monument Oranje Vrijbuiters" is in het kader van het initiatief van de Koninklijke Bibliotheek om een selectie van Nederlandse websites te archiveren, opgenomen.   Zie de kennisgeving van dit bijzondere en voor de Stichting eervolle initiatief. Zie ook de pagina "Nieuws" datum 15 oktober 2009 voor meer info.

Bijzonderheid 2: Tijdens de directe TV-uitzending van de dodenherdenking op de Waalsdorpervlakte op 4 mei 2012, is een reportage  uitgezonden van de Oranje Vrijbuiters.  

Graag brengen wij u het volgende ter kennis.

Het was in mei 1945 toen bij Jan Drop het besef groeide dat de slachtoffers van het nazi-regiem nooit vergeten mochten worden, en op zijn initiatief ontstond de "Commissie Nationale Herdenking '1940 - 1945". Het doel van de Commissie was onder meer 'de herinnering levend te houden en hen te gedenken die in de strijd voor de vrijheid van het Koninkrijk der Nederlanden het leven lieten'. In de loop van de jaren ontstond binnen de Commisie een hechte groep verzetsvrienden, die uitgroeide tot wat een vereniging kon zijn en dit leidde ertoe, dat op 24 maart 1991 de "Vereniging Erepeloton Waalsdorp" officiëel in het Handelsregister werd ingeschreven. Het is deze vereniging, die onder meer de jaarlijkse herdenking op 4 mei op de Waalsdorpervlakte organiseert, in goede banen leidt en bijzonderheden omtrent de gefusilleerden op de Waalsdorpervlakte publiceert. 

De 18 geëxecuteerde leden van de verzetsgroep de Oranje Vrijbuiters zijn onlosmakelijk met de Waalsdorpervlakte verbonden, en op de website van de "Vereniging Erepeloton Waalsdorp" worden vele gegevens en bijzonderheden over hen vermeld, terwijl er daarnaast een grote hoeveelheid informatie over de Waalsdorpervlakte is te vinden. Op de website van de Oranje Vrijbuiters wordt bij bepaalde onderwerpen gelinkt naar de website van deze vereniging. Hierover is overleg geweest met de secretaris/webmaster van deze vereniging en graag wordt voldaan aan het verzoek om daar waar dit van toepassing is, deze vereniging als bron te vermelden. Dank is op zijn plaats voor deze goede samenwerking. 

Toelichting op de beelden van de homepage:  
De linkerdichtregels staan gegraveerd in de bovenste gedenksteen van het monument. Het zijn dichtregels van de Nederlandse dichter Adriaan Roland Holst (bijgenaamd "Prins der Nederlandse dichters"). Ten tijde van de voorbereidingen van het monument, was hij van een reis in Zuid-Afrika teruggekeerd in Nederland. Daartoe benaderd door de heer J.Verhage (lid van het comité voor het oprichten van het monument) gaf de heer Roland Holst toestemming tot het plaatsen van de dichtregels op de steen.

De rechterregels staan op de onderste steen. De eerste drie regels werden uitgesproken door de heer Johan van Koetsveld (vader van de gefusilleerde Hans van Koetsveld) in zijn toespraak tijdens de onhulling van het monument op 10 mei 1947. De overige drie regels verwoorden de gevoelens van nabestaanden en families die precies zestig jaar later, op 10 mei 2007, de heronthulling van het gerestaureerde monument bijwoonden.  

Aan de linkerkant staat het  verzetsherdenkingskruis  afgebeeld. Dit herdenkingskruis werd in 1980 ingesteld ter gelegenheid van de 35-jarige herdenking van de bevrijding en nadien op verschillende tijdstippen uitgereikt aan deelnemers aan het verzet tegen de bezetters van Nederlands grondgebied in de Tweede Wereldoorlog.

Van de Oranje Vrijbuiters is in 1984 in aanwezigheid van twee kleinzoons van Christiaan Kerkhof het verzetsherdenkingskruis posthuum uitgereikt aan de oudste kleinzoon. Dit gebeurde in Nunspeet in de Generaal Winkelman Kazerne. Een tiental personen waren daar aanwezig. Uit handen van Prinses Margriet namen zij het ereteken in ontvangst. De postuum toegekende herdenkingskruizen werden apart genoemd en uitgereikt. 
Verder is bekend dat van de Oranje Vrijbuiters de onderscheiding ook ten deel is gevallen aan Klaas Postma, Leonardus en Cornelis Heij (posthuum) en Aalbertus Henri Heij en Truus Solleveld.     
Opmerkelijk is, dat het verzetsherdenkingskruis aan maar zo weinig Oranje Vrijbuiters is toegekend, terwijl ze het zeker verdienen. De reden hiervan zal zijn, dat de onderscheiding niet van regeringswege werd toegekend, maar door derden voorgedragen moest worden. In dit verband zou de Stichting graag willen weten wie dit gedaan heeft voor Klaas Postma, Leonardus Heij en Aalbertus Heij. Voor Christiaan Kerkhof was dit zijn dochter, de oud-koerierster Anna Kerkhof.  

 

Twee kleinzoons van Christiaan Kerkhof (allebei vernoemd naar hun grootvader) naast de buste van generaal Winkelman en de uitreiking van het verzetskruis door Prinses Margriet aan de oudste kleinzoon

Oorkonde behorend bij het Verzetskruis zoals dat deelnemers aan het verzet werd toegekend, hier klikken

Het volgende willen wij u niet onthouden

In 1947 gaf Adriaan Roland Holst toestemming om de dichtregels van hem te gebruiken zoals deze te lezen zijn op de gedenksteen van het monument van de Oranje Vrijbuiters. Zeer weinigen zullen weten dat het de derde strofe is van zijn gedicht “De ploeger”. Alvorens tot lezing van dit gedicht over te gaan, hier een citaat uit de verklarende tekst van de heer J.J.Leibbrand, redacteur van de Stichting Literatuursite Meander en het commentaar van de Stichting Eregraf en Monument Oranje Vrijbuiters op deze tekst.

Citaat:  “Een ploeger die niet hoeft te oogsten, geen schuren bezit en die zélf zijn ploeg alleen met zijn wilskracht voorttrekt, die zich belangeloos wil inzetten voor het vervullen van een opdracht en daarbij ook nog bereid is af te zien van iedere persoonlijke voldoening over zijn werk, het is duidelijk dat hier geen ‘gewone’ ploeger aan het woord is”.

Commentaar Stichting: Met enige verbeelding kan hier voor de ploeger een Oranje Vrijbuiter worden gezien. Eveneens kan men zich voorstellen dat in 1947 het gedicht "De Ploeger" met Adriaan Roland Holst besproken is en in overleg gekozen is voor de derde strofe. Te meer, omdat hier het woord ‘dien’ in de vierde regel aangeeft dienstbaar te willen zijn en dat dit net zo noodzakelijk is als het werk van een échte ploeger.

Niemand van het toenmalig comité dat de oprichting van het monument realiseerde, kan deze denkbeeldige zienswijze meer bevestigen, maar toch……

De ploeger

Ik vraag geen oogst; ik heb geen schuren,
ik sta in uwen dienst zonder bezit.
Maar ik ben rijk in dit:
dat ik den ploeg van uw woord mag besturen,
en dat gij mij hebt toegewezen
dit afgelegen land en deze
hoge landouwen, waar - als in het uur
der schafte bij de paarden van mijn wil
ik leun vermoeid en stil -
de zee mij zichtbaar is zover ik tuur.

Ik vraag maar een ding, kracht
te dulden dit besef, dat ik geboren ben
in ‘t najaar van een wereld
en daarin sterven moet.
Gij weet hoe, als de ritselende klacht
van die voorbije schoonheid mij omdwerelt,
weemoed mij talmen doet
tot ik welhaast voor u verloren ben.

Ik zal de halmen niet meer zien
noch binden ooit de volle schoven,
maar doe mij in den oogst geloven
waarvoor ik dien...

Opdat, nog in de laatste voor,
ik weten mag dat mij uw doel verkoor
te zijn een ernstig ploeger op de landen
van een te worden schoonheid; eenzaam tegen
der eigen liefde dalend avondrood -
die ziet beneden aan den sprong der wegen
de hoeve van zijn deemoed, en het branden der zachte lamp van een gelaten dood.

A. Roland Holst (1888-1976)

ATTENTIE!:
De 18 "Oranje Vrijbuiters" staan vermeld op de website www.erelijst.nl . Deze gekalligraveerde lijst, die zich in het gebouw van de Tweede Kamer bevindt, bevat 18000 namen van de Nederlandse staatsburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog het leven verloren voor het vaderland. Het is een initiatief van de Tweede Kamer in samenwerking met het Nederlandse Instituut voor Oorlogsdocumentatie. Met dit initiatief is de Erelijst van Gevallenen voor iedereen beschikbaar gekomen.
Het is mogelijk om ter nagedachtenis aan de genoemden op de Erelijst een bloemetje te plaatsen.
  
Interessant is om met betrekking tot de Erelijst kennis te nemen van een atikel in NRC van dinsdag 15 maart 1960. (Uit het archief van Van Koetsveld)

ATTENTIE!:
Tussen 1969 en 1994 verscheen "Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog", het standaardwerk over de bezettingsperiode, geschreven door Loe de Jong  (1914 - 2005). Op 12 december 2011 werd via de media bekend gemaakt, dat dit standaardwerk thans digitaal raadpleegbaar en te downloaden is. In hun vrijheidsstrijd maakten de Oranje Vrijbuiters deel uit van deze periode. De Stichting meent dan ook dat het zinvol is om vanaf deze plaats de mogelijkheid aan te geven toegang tot dit digitale standaardwerk te krijgen door hier te klikken.